Tiếp tục đưa ra các giải pháp hỗ trợ thị trường chứng khoán
(TTCK); nghiên cứu, tính toán rút ngắn thời gian giao dịch; đẩy mạnh tái cấu
trúc thị trường... là những nội dung chính được Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà
nước (UBCKNN) Vũ Bằng nhấn mạnh trong cuộc trao đổi với ĐTTC nhân dịp năm mới
2012.
Kỳ vọng vào việc quản
lý, điều hành
Thưa ông, TTCK năm qua
gặp muôn vàn khó khăn thách thức. Ông có lời động viên và những giải pháp nào
cho TTCK trong thời gian tới?
Ông Vũ Bằng: Năm
2011, TTCK gặp nhiều khó khăn do tác động khá mạnh bởi những khó khăn trong
nước và thế giới: khủng hoảng nợ châu Âu, tăng trưởng kinh tế tại các nước phát
triển sụt giảm. Trong nước lạm phát tăng cao, mặt bằng lãi suất cao, tỷ giá,
giá vàng diễn biến phức tạp…
Những bất ổn này khiến TTCK trong và ngoài nước đều sụt
giảm. Chỉ số FTSE (Italia) giảm 28%, Madrid SE (Tây Ban Nha) giảm 20%, Shanghai
Composite (Trung Quốc) giảm 21%, CAC 40 (Pháp) giảm 23%, DAX (Đức) giảm 18%,
Nikkei 225 (Nhật Bản) giảm 17%. TTCK trong nước liên tục trồi sụt, khối lượng
giao dịch giảm mạnh (khoảng 60%); huy động vốn qua phát hành cổ phiếu và đấu
giá cổ phần hóa giảm còn khoảng 22% so với năm 2010.
Vai trò kênh dẫn vốn dài hạn của TTCK thực sự giảm sút. Số
lượng công ty niêm yết thua lỗ và lợi nhuận sụt giảm tăng theo từng quý; số
lượng công ty chứng khoán (CTCK) lỗ lũy kế lên đến 71 đơn vị (tính đến hết quý
III-2011).
Trong năm 2012, TTCK Việt Nam tiếp tục chịu ảnh hưởng từ các
yếu tố kinh tế vĩ mô với những tín hiệu thuận lợi, khó khăn đan xen. Tuy nhiên,
việc Chính phủ quyết tâm tái cấu trúc nền kinh tế sẽ tạo điều kiện cho sản phẩm
hàng hóa đưa ra thị trường tốt hơn.
Bên cạnh đó, tốc độ tăng trưởng kinh tế vẫn duy trì khoảng
6% trong năm 2011 là tín hiệu tốt cho thị trường thời gian tới. Ngoài ra, các
chính sách ổn định kinh tế vĩ mô và kiềm chế lạm phát đã dần phát huy tác dụng,
đạt kết quả khả quan, chỉ số lạm phát đã có dấu hiệu giảm…
Điều này giúp mặt bằng lãi suất và dòng tiền được cải thiện.
Để tiếp tục thúc đẩy TTCK phát triển bền vững, kinh tế vĩ mô vẫn là vấn đề có
ảnh hưởng quyết định. Vì vậy, cần tiếp tục kiên trì chống lạm phát để giảm mặt
bằng lãi suất.
Xử lý tốt vấn đề tái cấu trúc ngân hàng sẽ giúp cải thiện
thanh khoản của hệ thống ngân hàng nhằm tác động tích cực tới hoạt động sản
xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tạo dòng tiền cho TTCK. Trong năm 2012, Bộ
Tài chính, UBCKNN sẽ triển khai một số giải pháp chính như xây dựng chiến lược
phát triển TTCK giai đoạn 2011-2020; tái cấu trúc TTCK; xây dựng và triển khai
đề án quản lý vốn đầu tư gián tiếp; xây dựng TTCK phái sinh...
- Năm 2012-2013 được
dự báo bắt đầu làn sóng thoái vốn của các quỹ đầu tư đến thời hạn giải thể.
UBCKNN sẽ làm gì để “giữ chân” dòng vốn này?
- Những năm tới là thời điểm kết thúc hoạt động của một số
quỹ, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc các quỹ sẽ thoái vốn khỏi TTCK
Việt Nam.
Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 183 hướng dẫn việc thành lập và quản lý quỹ
mở, có hiệu lực từ tháng 2-2012.
Thực ra trước khi kết thúc hoạt động, các quỹ đều có kế
hoạch thoái vốn cụ thể nhằm hạn chế ảnh hưởng tới giá trị tài sản của quỹ. Một
số quỹ đang tái cấu trúc danh mục và tìm hướng đầu tư mới như đầu tư qua hình
thức vốn cổ phần tư nhân, qua con đường thâu tóm, mua bán, sáp nhập doanh
nghiệp.
Bên cạnh đó, với việc cổ phần hóa tiếp tục được đẩy mạnh,
đặc biệt đối với các doanh nghiệp nhà nước lớn, sẽ thu hút được các quỹ đầu tư.
Nhằm thu hút các nhà đầu tư linh hoạt hơn, giúp giá của
chứng chỉ quỹ phản ánh đúng giá trị tài sản ròng của quỹ, UBCKNN sẽ ban hành
văn bản pháp lý cho các quỹ mới hoạt động, như quỹ đầu tư bất động sản, công ty
đầu tư chứng khoán, quỹ hưu trí tự nguyện.
Cùng với đó, các cơ chế, chính sách về thuế đối với hoạt
động đầu tư của quỹ trong nước và nước ngoài sẽ được nghiên cứu, sửa đổi phù
hợp với tình hình mới.
Tái cấu trúc từng
giai đoạn, từng mảng
- Vậy những bước đi
cụ thể của UBCKNN trong năm 2012 nhằm thực hiện mục tiêu tái cấu trúc TTCK là
gì?
- Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính, UBCKNN
đã xây dựng đề án tái cấu trúc TTCK và CTCK. Quan điểm của việc tái cấu trúc là
thực hiện đồng bộ, toàn diện trên tất cả lĩnh vực. Quá trình triển khai phải
dựa trên luật pháp, kết hợp các giải pháp, trong đó giải pháp kinh tế là chủ
yếu và được thực hiện chủ động, thận trọng, tránh gây tác động tới an toàn hệ
thống, bảo đảm lợi ích cổ đông, nhà đầu tư. Quá trình tái cấu trúc phải hướng
đến các mục tiêu lâu dài, phù hợp với các thông lệ và chuẩn mực quốc tế.
Đề án UBCKNN xây dựng tập trung vào 5 mảng tái cấu trúc TTCK
từ nay đến năm 2015. Thứ nhất, tái cấu trúc cơ sở hàng hóa (số lượng, chất
lượng, cơ cấu) theo hướng nâng cao tiêu chuẩn phát hành, niêm yết, công bố thông
tin, quản trị công ty, phân định tiêu chuẩn niêm yết, xây dựng sản phẩm mới…
Thứ hai, tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư, trong đó phát triển
nhà đầu tư tổ chức, mỗi loại sẽ có mô hình, lộ trình, thời điểm triển khai phù
hợp. Thứ ba, thị trường trái phiếu (sơ cấp và thứ cấp) sẽ thực hiện việc mua
lại, hoán đổi trái phiếu chính phủ, phát hành kỳ hạn dài theo kế hoạch nhằm
tăng thanh khoản; xây dựng các nhà tạo lập thị trường sơ cấp, thứ cấp và kết
nối giữa các nhà tạo lập thị trường.
Thứ tư, tái cấu trúc tổ chức kinh doanh chứng khoán, gồm
CTCK và công ty quản lý quỹ. Thứ năm, tái cấu trúc Sở Giao dịch và Trung tâm
Lưu ký Chứng khoán theo 3 phương án: Phương án 1, sáp nhập thành 1 tổ chức và
có 2 sàn. Phương án 2, thành lập dạng tập đoàn (holding company) với các công
ty con. Phương án 3, chỉ có 1 sở.
Quan điểm của chúng tôi nghiêng về phương án 1 và 2. Nếu làm
nhanh có thể thực hiện theo phương án 1. Hiện gói thầu 4 của chúng tôi khoảng 1
năm rưỡi nữa sẽ được thực hiện, khi đó hệ thống giao dịch sẽ như nhau và chỉ có
phân định tiêu chuẩn, khu vực giao dịch. Sau khi tái cấu trúc xong mới tính đến
chuyện cổ phần hóa, thu hút thêm nhà đầu tư.
- Những nguyên tắc chủ
yếu trong tái cấu trúc TTCK, CTCK được UBCKNN xác định như thế nào?
- Nguyên tắc quan trọng nhất là phải dựa trên luật pháp,
đồng thời phải kết hợp các giải pháp, trong đó chủ yếu là giải pháp kinh tế
nhằm tránh gây tác động đến an toàn hệ thống. Trong việc tái cấu trúc CTCK,
chúng tôi tập trung các vấn đề xử lý thanh khoản của CTCK nhằm bảo vệ quyền lợi
nhà đầu tư khi CTCK rút nghiệp vụ môi giới.
Sau ngày 1-4-2012, khi Thông tư 226 (hướng dẫn việc xác định
các chỉ tiêu an toàn tài chính của CTCK, công ty quản lý quỹ) có hiệu lực, sẽ
có sự phân loại các CTCK theo các mức cảnh báo, kiểm soát theo các tiêu chí.
Từ đó có cơ sở để giảm số lượng CTCK và có phương án phù hợp
đối với từng trường hợp. Chúng tôi sẵn sàng chấp nhận có CTCK sẽ không còn tồn
tại. Tất nhiên việc xử lý sẽ được cân nhắc kỹ để không ảnh hưởng đến khách
hàng.
- Xin cảm ơn ông.
|
T+2 vẫn phải chờ
Nhiều nhà đầu tư thắc mắc vì sao việc rút ngắn thời gian
thanh toán xuống còn T+2, nhưng đến nay vẫn chưa có tín hiệu gì từ phía UBCKNN.
Ông Vũ Bằng cho biết: “Việc rút ngắn T+3 xuống còn T+2, UBCKNN đã có phương án
trình Bộ Tài chính trong tháng 12-2011 và đang tích cực chuẩn bị các điều kiện
để có thể triển khai trong năm 2012. Liên quan đến T+2 có mấy vấn đề vướng mắc.
Thứ nhất, trong điều kiện dòng tiền đang yếu, việc đầu tư công nghệ của CTCK sẽ
hạn chế. Thứ hai, khó khăn trong xử lý khi thiếu hụt chứng khoán. Chẳng hạn,
người mua ngày T+2 sau đó lại bán tiếp cho nhà đầu tư khác ở T+2, trong khi
việc tuân thủ quy định của các CTCK còn yếu kém nên việc xử lý khi cho vay
chứng khoán (có thể là bán khống) không đơn giản. Đó là những rủi ro thị trường
phải đối mặt.
|
Theo Hà My
Sài gòn đầu tư tài chính